Rosja wprowadza sady przysieglych

W Moskwie po raz pierwszy od czasow rewolucji bolszewickiej 1917 roku rozpoczely dzisiaj funkcjonowanie sady przysieglych. Wraz ze stolica, lawnikow wprowadza tez 13 innych regionow Rosji.

- Coraz szersza "geografia" sadow przysieglych to rzeczywista oznaka stopniowego przechodzenia ku cywilizowanemu systemowi sadowniczemu, charakterystycznemu dla panstwa prawa - powiedzial szef parlamentarnej komisji ds. prawodawstwa i kandydat na rzecznika praw czlowieka Pawel Kraszennikow, cytowany przez agencje Interfax.

W 14 regionach przestaje istniec dotychczasowy system, w ktorym wyrok w sadach wszystkich instancji, z wyjatkiem Sadu Najwyzszego, wydaje jeden czlowiek. Kazdy podsadny moze od tej pory sam zadecydowac: chce byc sadzony przez sedziego, czy tez domaga sie, by wyrok w jego sprawie wydalo 12 lawnikow.

Potencjalnych przysieglych wybiera na cztery lata komputer sposrod osob, zarejestrowanych jako wyborcy. Lawnicy nie moga jednak byc sedziami, prokuratorami i osobami karanymi sadownie. Musza miec tez powyzej 25 lat.

Lawa moze dzis decydowac o wyroku w 83 sposrod 89 podmiotow Federacji Rosyjskiej. Szesc kolejnych podmiotow, w tym posiadajaca wciaz niejasny status Czeczenia, ma taka forme sadu wprowadzic do 1 stycznia 2007 r. Stanie sie to ponad 13 lat po tym, jak w listopadzie 1993 roku pierwszy raz w historii zwolano lawe przysieglych w nadwolzanskim Saratowie.

Wedlug szefowej organizacji praw czlowieka "Wspolpraca Obywatelska" Swietlany Gannuszkiny, realny sukces sady przysieglych odniosa tylko wtedy, jezeli uda im sie zachowac pelna niezaleznosc i nie ulegac naciskom z zewnatrz.

- Wprowadzenie sadu przysieglych to - rzecz jasna - zdrowe zjawisko i juz dawno powinnismy byli to zrobic, ale jest jasne, ze spelni ono swoja funkcje tylko wtedy, jesli cala procedura bedzie dokladna i nie ograniczy sie do formy - powiedziala Gannuszkina gazecie "Wriemia Nowostiej".

- Jak nie bedzie niezaleznosci, to sad przysieglych niczym nie bedzie sie roznic od tych sadow, w ktorych sedzia decyduje w pojedynke o losie podsadnego - dodala.

Wielu prawnikow podkresla, ze nowy system nabierze znaczenia dopiero, gdy bedzie stosowany w Moskwie - miescie, gdzie odbywaja sie wszystkie najwazniejsze procesy sadowe.

System sadow przysieglych istnial w Rosji w latach 1864-1917. Jego wprowadzenie uznawane jest za jedna z najwiekszych reform cara Aleksandra II (1855-81).