Ukraina podpisala uklad z Rosja, Bialorusia i Kazachstanem, ale z poprawkami

Kilkudniowe targi o uklad powolujacy Wspolna Przestrzen Gospodarcza miedzy Bialorusia, Kazachstanem, Rosja i Ukraina zakonczyly sie kompromisem. Prezydent Leonid Kuczma go podpisal, ale przeforsowal do niego poprawki. I zapewnia, ze teraz uklad nie ogranicza suwerennosci Ukrainy.

Gdy prezydenci po podpisaniu ukladu w palacu Liwadijskim w Jalcie (tym samym, w ktorym w 1945 roku "wielka trojka" dzielila swiat na strefy wplywow) wyszli do dziennikarzy, widac bylo, ze Kuczma jest bardzo podenerwowany, a Aleksander Lukaszenko sie na niego boczy.

Kuczma przyznal, ze podpisal dokument, ale "z poprawkami" takimi, jakie powinien byl wniesc jako "straznik konstytucji" swego kraju. Kiedy dziennikarze pytali go, jakie to konkretnie poprawki, odpowiedzial nie on, lecz Wladimir Putin, mowiac, ze "zgodne z konstytucja Ukrainy".

Widac bylo, ze postawa gospodarza bardzo nie podoba sie Lukaszence, ktory nie ukrywal niezadowolenia z powodu ukrainskich zastrzezen. Prezydent Bialorusi obawia sie, ze WPG moze spotkac los poprzednich podejmowanych przez panstwa postradzieckie wspolnych przedsiewziec, ktore pozostaly na papierze. - Dlatego Bialorus wlaczy sie w proces tworzenia WPG tylko w odpowiedzi na realne dzialania innych czlonkow - zapowiedzial Lukaszenko.

Przed spotkaniem w Jalcie prezydent Ukrainy byl ostro atakowany nie tylko przez opozycje ukrainska, ale nawet przez niektorych czlonkow wlasnego rzadu (m.in. ministra gospodarki Waleryja Choroszkowskiego). Oponenci wskazywali m.in. na zapis z projektu ukladu, iz o sprawach gospodarczych w WPG bedzie decydowac organ koordynacyjny, w ktorym glos decydujacy przypadac bedzie Rosji. A nasza konstytucja - powtarzali ukrainscy przeciwnicy ukladu - nie pozwala na to, by o naszych sprawach decydowal organ ponadpanstwowy.

Zgodnie z projektem nowy zwiazek czterech panstw mialby sie przeksztalcic w unie celna ze wspolna polityka podatkowa i finansowa, wspolna waluta. Rada Najwyzsza po dlugich debatach w ostatniej chwili, dopiero w srode pozwolila Kuczmie podpisac uklad, pod warunkiem ze wprowadzi do niego zastrzezenia "zgodne z prawodawstwem ukrainskim".

Przed podpisywaniem ukladu w pierwotnej wersji przestrzegal tez Ukraine komisarz ds. rozszerzenia UE Gunter Verheugen, ktory w ubieglym tygodniu specjalnie przyjechal do Kijowa i powiedzial, ze umowa o WPG moze miec "powazne skutki dla stosunkow Ukrainy z Unia Europejska".

Ambasador USA w Kijowie John Herbst poszedl jeszcze dalej: w czwartek w wywiadzie dla prasy ukrainskiej powiedzial, ze tworzenie WPG "nie odpowiada interesom Ukrainy".

Nie wiadomo, jakie konkretnie poprawki po dwudniowych ostrych dyskusjach ze swymi goscmi wniosl do pierwotnego projektu Kuczma i czym tak poirytowal prezydenta Bialorusi. Ale wczoraj Kuczma zapewnil rodakow, ze WPG bedzie "co najwyzej strefa wolnego handlu".